Fundusz Spójności

Pełni rolę czasowego wsparcia finansowego dla krajów Unii Europejskiej, których Produkt Narodowy Brutto (PNB) na mieszkańca nie przekracza 90 % średniej PNB dla wszystkich państw członkowskich. Z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej nowych państw członkowskich, w tym Polski, Fundusz Spójności przejął zobowiązania do współfinansowania projektów zatwierdzonych w ramach ISPA.

Fundusz Spójności jest instrumentem polityki strukturalnej Unii Europejskiej. Głównym jej celem jest umocnienie polityki strukturalnej wobec krajów należących do Unii Europejskiej, co oznacza pomoc dla krajów i sektorów gospodarki, których wyniki gospodarcze odbiegały od "średniej unijnej".

Korzystanie ze środków Funduszu Spójności w Polsce oparte będzie na Strategii wykorzystania Funduszu Spójności na lata 2004-2006 utworzonej na podstawie Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006.

Zgodnie z obowiązującymi w zakresie polityki strukturalnej zasadami współfinansowania, pomoc z Funduszu Spójności na określony projekt będzie wynosić maksymalnie od 80% do 85% kosztów kwalifikowanych. Pozostałe co najmniej 15% musi zostać zapewniona przez beneficjenta. Środki te mogą pochodzić np. z:

• budżetu gminy;
• środków własnych przedsiębiorstw komunalnych;
• środki NFOŚiGW (dotacji, kredytów);
• budżetu państwa;
• innego niezależnego źródła (np. z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju

Środki z Funduszu Spójności kierowane są najpierw do państw członkowskich,
a następnie przekazywane na realizację projektów do poszczególnych regionów potrzebujących wsparcia. Wspierane finansowo są wyłącznie pojedyncze projekty.
Priorytety jakie będą realizowane przy wsparciu z Funduszu Spójności
w ochronie środowiska:

• poprawa jakości wód powierzchniowych,
• polepszenie jakości i dystrybucji wody przeznaczonej do spożycia,
• poprawa jakości powietrza,
• racjonalizacja gospodarki odpadami,
• ochrona powierzchni ziemi,
• zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego,

Odbiorcami pomocy, tj. Beneficjentami Końcowymi Funduszu Spójności, mogą być podmioty publiczne, czyli samorządy terytorialne (gminy, związki gmin i przedsiębiorstwa komunalne).

Instytucją odpowiedzialną za ogólne zarządzanie i koordynację działań związanych z wykorzystaniem FS jest Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Ministerstwo Finansów zachowuje status instytucji płatniczej, Ministerstwo Środowiska pełni rolę instytucji pośredniczącej w zarządzaniu Funduszem Spójności I stopnia, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej to instytucja pośrednicząca w zarządzaniu Funduszem Spójności II stopnia, Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pośredniczą w zarządzaniu Funduszem Spójności III stopnia - do nich składane są wnioski na realizację projektów.